Video2

Scena 1 – Początek

Obserwowana scena jest często spotykaną sytuacją pojawiającą się  w związkach. On zachowuje się w sposób rozczarowujący dla niej, w wyniku czego u niej pojawia się określona reakcja emocjonalna. Naturalną reakcją na rozczarowanie może być, jak w niniejszej scenie, złość.

Posłuchaj wypowiedzi psychologa:

Scena 2a – Ona robi awanturę

Ona w reakcji na pojawiające się w niej uczucie złości uruchamia destrukcyjne mechanizmy obronne:  werbalne rozładowanie złości: poniżający atak („Zamknij się”, „Weź szmatę i sprzątnij po sobie!”), dewaluacja – obniżanie wartości partnera lub swojej  („A ty masz mnie za swoją służącą?”, „Ile ty masz lat?”), pretensje („Nie jestem twoją matką – nie będę za tobą biegać ze szmatą”), narzekanie („W niczym mi nie pomagasz”).

Powyższe wypowiedzi należą do arsenału zachowań określanych mianem: aktywnej agresji słownej. Pożywką dla jej reakcji jest jej wewnętrzna i negatywna interpretacja jego zachowania. Odbiera je jako wrogie i skierowane przeciwko niej. Zauważmy, że interpretacja ta okazuje się błędna na co wskazuje konstruktywna wypowiedź męża: „zaraz to sprzątnę”. Świadczyć to może o jego chęci pozytywnego rozwiązania problemu.  Ona „nie słyszy” jego przekazu i kontynuuje agresywne zachowania trzymając się swojej wersji „widzenia rzeczywistości”

Posłuchaj wypowiedzi psychologa:

Scena 2b – Ona „robi z siebie ofiarę”

Ona w reakcji na pojawiające się w niej uczucie złości uruchamia destrukcyjne mechanizmy obronne budujące mur dystansu między nimi: niejasność (nieadekwatna do sytuacji wypowiedź: „Myślałam, że jesteś inny”). Partner próbuje się dowiedzieć co ona ma na myśli w odpowiedzi na co ona nadal stosuje mechanizm obronny – niejasność („Domyśl się”).

Zauważmy przy tym, że jednocześnie urywa kontakt wzrokowy. Żona nie komunikuje wprost co jest dla niej problemem. Widzimy, że jest wzburzona, ale buduje mur, za którym ukrywa prawdziwe motywy swojego zachowania. Kolejnym mechanizmem obronnym, który stosuje żona jest wchodzenie w  pozycję ofiary („To moja wina, że jestem taka naiwna”).

Innym przykładem agresji biernej stosowanej przez nią jest sarkazm i ironia („Mów dalej te swoje mądrości”, „Zawsze na wszystko znajdziesz wytłumaczenie”) oraz prowokacja z pozycji ofiary („Może mnie uderzysz jeszcze?). Żona ustawia partnera w pozycji oprawcy.

Posłuchaj wypowiedzi psychologa:

Scena 3a /1 – On pokazuje kto tu rządzi

U niego w reakcji na jej agresję pojawia się uczucie złości i on również uruchamia podobne destrukcyjne mechanizmy obronne: pretensje („Znowu się czepiasz”), dewaluacja – obniżanie wartości partnera („Drzesz się jak twoja matka na ojca”). Po zdaniu: „Krzycz sobie do ścian” on zrywa kontakt wychodząc z domu budując mur między nimi.

Takie zachowania podczas konfliktu nie rozwiązują żadnego problemu – jedynie go eskalują i powodują, że dystans i niechęć pomiędzy partnerami wzrasta. /Zauważmy z kolei, że zerwanie kontaktu w ten sposób przez niego może być również zaliczone do zachowań bierno-agresywnych./

Posłuchaj wypowiedzi psychologa:

Scena 3a /2 – On „robi z niej wariatkę”

U niego w reakcji na jej agresję pojawia się uczucie złości i uruchamia z kolei własne mechanizmy obronne bierno-agresywne: ironia („No jasne przecież to katastrofa”), niejasność (nieadekwatna wypowiedź: „Ludzie jak nie mają problemu to go sobie znajdą”), dewaluacja siebie – wchodzenie w rolę ofiary („Kim ja jestem w tym domu – nikim”)

Posłuchaj wypowiedzi psychologa:

Scena 3b /1 – On nie daje sobą pomiatać

W nim, w  odpowiedzi na jej wypowiedzi i ustawianie go w roli oprawcy pojawia się, wściekłość. Rozładowuje ją poprzez aktywny atak werbalny. Zauważmy, że brak konkretów w wypowiedzi:” „Czy w tym domu nie może być normalnie?!” sugeruje na stosowanie przez niego mechanizmu – niejasność, ogólnikowość.

Nie odnosi się wprost do konkretnego zachowania żony – woli uogólniać. Scena kończy się wchodzeniem obojga partnerów w pozycję bezradności i rezygnacji (on – ręce na twarzy, ona – zaczyna płakać i odwraca się).

Posłuchaj wypowiedzi psychologa:

Scena 3b/2 – On obraża się

On, w odpowiedzi na jej bierną agresję i ustawianie się w roli ofiary, również reaguje agresją bierną. Obraża się i zrywa kontakt (odwraca się do ekranu komputera, puszcza głośniej muzykę). Robi jej na złość podgłaśniając muzykę (mechanizm obronny: odwet).

Posłuchaj wypowiedzi psychologa: