Vademecum Rozwiązywania Konfliktów | Radzenie sobie z emocjami

Wiele par uważa, że tym, co najbardziej przeszkadza im konstruktywnie rozwiązywać konflikty, są negatywne emocje. Ważne więc, aby dobrze rozumieć czym są emocje, czy możemy mieć na nie wpływ i jakie są techniki zarządzania nimi.

Natura emocji

Odczuwanie emocji jest naszą naturalną cechą. Emocje to reakcje na dowolny bodziec, który spotykamy w naszym otoczeniu. Są z założenia neutralne – ani dobre, ani złe. Podział emocji na pozytywne i negatywne jest podziałem umownym – emocje, które wprawiają nas w zły nastrój czy samopoczucie, nazywamy negatywnymi (strach, złość, smutek). Emocje takie jak radość, duma, miłość nazywamy pozytywnymi, ponieważ dobrze się czujemy przeżywając je.

Nie mamy wpływu ani kontroli nad tym, jaka emocja u nas wystąpi – nie wiemy jak zareagujemy na daną sytuację. Neutralność emocji i brak kontroli nad ich pojawieniem się, prowadzi do dwóch ważnych konsekwencji. Po pierwsze, nie możemy się obwiniać, że czujemy się tak, a nie inaczej. Pozostaje to tylko zaakceptować i ewentualnie zastanowić się, co dalej z tym zrobimy. Po drugie, nikt nie może nam kazać czuć się inaczej. Z emocją nie da się dyskutować. Mamy prawo odczuwać każdą emocję, która do nas przyjdzie.

Negowanie emocji

Wiele konfliktów pojawia się wyłącznie dlatego, że jeden z partnerów odczuwa pewne emocje – zwykle negatywne – a druga osoba próbuje bagatelizować czy zaprzeczać odczuciom pierwszej.

Żona mówi: „Jest mi przykro, że tak się do mnie odnosisz.”
Mąż: „No nie przesadzaj, przecież nie powiedziałem nic takiego”.

To z pozoru niewinne zdanie jest zaprzeczeniem odczuć drugiej osoby. Zazwyczaj nasila to u niej negatywne emocje i daje poczucie, że druga osoba nie interesuje się tym, jak się naprawdę czuję, tylko próbuje zbagatelizować sytuację. Owszem, dla męża sytuacja mogła wydawać się mało znacząca – być może ma inną wrażliwość, jest przecież innym człowiekiem. Ale ważne, że dla jego żony było to źródło przykrości. Ona nie wybrała sobie jak chce się czuć w tej sytuacji – po prostu się tak poczuła. Pamiętajmy, że nie mamy na to wpływu.

Zarządzanie emocjami

Zarządzanie emocjami pozwala na zmniejszanie napięcia emocjonalnego u drugiej osoby w danej sytuacji. Sprowadza się właściwie do jednej zasady: negowanie emocji nasila je, natomiast akceptacja emocji pozwala im zniknąć.

Pomocne w sytuacjach konfliktowych będą komunikaty, które pokażą drugiej osobie, że dostrzegamy jej emocje i akceptujemy je, nawet jeśli ich nie rozumiemy.

Rozumiem, że jesteś na mnie zła. Nie chciałem cię urazić.
Widzę, że sprawiłam ci przykrość. Przepraszam.

Te stwierdzenia nie są złotym środkiem na każdy konflikt, ale mogą być dobrym wstępem do dalszej rozmowy. Uznanie emocji drugiej osoby daje jej poczucie, że jest dla nas ważna.

Granica odpowiedzialności

Jakkolwiek nie mamy wpływu na samo pojawienie się emocji, to jak najbardziej mamy kontrolę nad zachowaniami, które przejawiamy pod ich wpływem. Mam prawo czuć się zła, jednak nie mam prawa pod wpływem złości krzyczeć czy obrażać moich bliskich, stosować przemocy, etc. Moją odpowiedzialnością jako dorosłej osoby jest tak poradzić sobie z emocjami, żeby nie obciążać innych konsekwencjami ich przeżywania. Decydujemy także o tym, czy daną emocję będziemy w sobie pielęgnować i podtrzymywać. Gdy czuję się urażona, mogę przyjąć przeprosiny, albo nie. Mogę chcieć przebaczyć, albo nie. Mogę latami pamiętać o krzywdzie, którą ktoś mi wyrządził, pielęgnować w sobie żal i zgorzknienie. Mogę planować zemstę lub źle traktować kogoś, kto mnie kiedyś uraził. Emocje same w sobie nie są złe w sensie moralnym, natomiast to, co z nimi zrobimy, już może podlegać ocenie moralnej.

Przekładając to na bycie razem – aby uniknąć problemów z emocjami, potrzeba zarówno pracy indywidualnej, jak i współpracy. Każde z partnerów musi indywidualnie nauczyć się, jak dojrzale radzić sobie z własnymi emocjami, aby ich konsekwencje nie uderzały w drugą osobę. Natomiast w sytuacjach konfliktowych należy akceptować odczucia partnera, nawet jeśli ich nie rozumiemy lub nie podzielamy. Ta prosta zasada zarządzania emocjami przynosi znaczące efekty w codziennych relacjach.

W innych publikacjach z cyklu Vademecum Rozwiązywania Konfliktów dowiesz się, co robić, aby było między wami mniej nieporozumień, w jaki sposób okiełznać emocje, aby nie napędzały konfliktów oraz jak prowadzić konstruktywne rozmowy na trudne tematy.

 

autor: Sylwia Hofman-Bałdyga
http://www.uratujswojzwiazek.pl
zdjęcie: Raig Whitehead www.unsplash.com